Sa peshon faqja juaj?
Çfarë i rëndon faqet, si ta matni peshën e një faqeje në shfletuesin tuaj dhe çfarë të hiqni së pari, me shembuj nga puna jonë.

Përmbajtja8
Sa herë që dikush hap një faqe në website-in tuaj, telefoni ose kompjuteri i tij e shkarkon të gjithën: tekstin, imazhet, fontet, skriptet dhe çdo gjë që ato skripte sjellin më pas. Shuma e të gjithave është pesha e faqes, dhe matet në kilobajtë ose megabajtë.
Pesha nuk është e vetmja gjë që vendos sa e shpejtë duket një faqe, por është ndër më të lehtat për t’u parë dhe ndër më të lehtat për t’u ulur. Një faqe më e lehtë zakonisht hapet më shpejt me një lidhje të dobët, harxhon më pak nga paketa e internetit të vizitorit dhe i kërkon më pak punë rrjeteve, serverëve dhe pajisjeve që e përcjellin. Kjo pikë e fundit është arsyeja pse pesha e faqes përmendet në bisedat për qëndrueshmërinë digjitale: transferimi i të dhënave dhe pajisjet që i përpunojnë harxhojnë energji elektrike, ndaj dërgimi i më pak të dhënave është një vend i vogël dhe praktik për të nisur.
Ky artikull është për organizata dhe biznese të vogla që duan të dinë nga vjen pesha e faqes së tyre dhe çfarë të bëjnë me të.
Çfarë e rëndon një faqe
Në shumicën e faqeve të vogla, pjesën më të madhe të peshës e bëjnë pak gjëra. Teksti rrallë është njëra prej tyre.
- Imazhet. Fotot e ngarkuara direkt nga kamera ose telefoni shpesh janë disa herë më të mëdha se hapësira që zënë në ekran. Një galeri ose një faqe e gjatë me produkte e shumëfishon problemin.
- Videot. Një video në sfond që luhet vetë shkarkohet, pavarësisht nëse e shikon dikush, dhe shpesh është skedari më i madh në faqe.
- Fontet e uebit. Çdo familje, trashësi dhe stil është një skedar më vete. Tri familje me disa trashësi secila, me grupe të plota shkronjash, shtohen shpejt.
- Skriptet e palëve të treta. Analitika, etiketat e reklamave, përfshirjet nga rrjetet sociale dhe pikselët e ndjekjes ngarkojnë secili kodin e vet, dhe disa ngarkojnë edhe më shumë kod pas tij.
- Dritaret e chat-it. Flluska e chat-it në cep shpesh ngarkon një skript të madh në çdo faqe, edhe për vizitorët që nuk e hapin kurrë.
- Slider-at dhe karuselet. Një banner që rrotullohet ngarkon imazhin e çdo slajdi, jo vetëm atë që shihet, dhe zakonisht edhe një librari skriptesh për animimin.
- Hartat dhe luajtësit e përfshirë. Një hartë ose video e përfshirë sjell me vete kodin e ofruesit. Kjo mund t’ia vlejë në faqen e kontaktit dhe të jetë e tepërt në çdo faqe tjetër.
Asnjëra nga këto nuk është gabim në vetvete. Pyetja është nëse secila e justifikon peshën e saj në faqen ku shfaqet.
Si ta matni
Nuk ju duhen mjete të veçanta. Shfletuesi që përdorni tashmë mund t’jua tregojë peshën e çdo faqeje.
Paneli i rrjetit
Në Chrome, Edge ose Firefox, hapni mjetet për zhvilluesit (F12, ose klikim i djathtë dhe Inspect) dhe shkoni te skeda Network. Shënoni “Disable cache”, që të shihni çfarë shkarkon një vizitor që vjen për herë të parë, dhe pastaj ringarkoni faqen.
Në fund të panelit shihni numrin e kërkesave dhe sasinë e transferuar. Transferred është madhësia e kompresuar që kaloi në rrjet, dhe kjo ka rëndësi për lidhjen e vizitorit. Chrome tregon edhe një shifër më të madhe, “resources”, që është madhësia pas dekompresimit.
Pastaj shikoni më nga afër:
- renditni sipas madhësisë për të gjetur skedarët më të mëdhenj
- filtroni sipas llojit (imazhe, skripte, fonte, media) për të parë cili grup mbizotëron
- kontrolloni domenin e çdo kërkese për të parë sa vjen nga serverët e kompanive të tjera
PageSpeed Insights
PageSpeed Insights bën një test në serverët e Google dhe rendit mundësi përmirësimi, si imazhe që mund të ishin më të vogla dhe kod që faqja nuk e përdor. Artikulli ynë pse ka rëndësi shpejtësia e faqes shpjegon si t’i lexoni rezultatet dhe çfarë tregojnë matjet kryesore.
Disa zakone që ndihmojnë
- Testoni disa lloje faqesh, jo vetëm faqen kryesore. Një faqe produkti ose galerie shpesh është shumë më e rëndë.
- Provojeni faqen në telefon me internet celular, jo vetëm me Wi-Fi-në e zyrës.
- Shënojini numrat: peshën, numrin e kërkesave dhe skedarin më të madh. Ato janë pika juaj e krahasimit për ndryshimet e mëvonshme.
Çfarë të hiqni së pari
Nisni aty ku është pesha. Në shumicën e rasteve, kjo do të thotë kjo radhë.
Së pari imazhet. Zvogëlojeni çdo imazh deri te madhësia më e madhe në të cilën shfaqet realisht, kompresojeni dhe përdorni një format modern si WebP ose AVIF. Ofroni disa madhësi, që telefonat të mos shkarkojnë imazhin për kompjuter. Imazhet më poshtë në faqe ngarkojini vetëm kur vizitori u afrohet, por imazhi kryesor në krye të ngarkohet menjëherë.
Pastaj videot që luhen vetë. Zëvendësojeni videon në sfond me një imazh të palëvizshëm, ose tregoni një imazh me buton luajtjeje, që videoja të shkarkohet vetëm kur dikush e kërkon.
Pastaj skriptet e palëve të treta. Bëni një listë me çdo skript të jashtëm: çfarë bën, kujt i përket dhe kush i shikon të dhënat që mbledh. Hiqni ato që nuk i përdor askush. Ato që ju duhen, si një dritare chat-i ose rezervimi, ngarkojini vetëm kur vizitori i përdor, ose vetëm në faqet ku kanë rëndësi.
Pastaj fontet. Përdorni më pak familje dhe trashësi. Shërbejini si skedarë WOFF2 nga domeni juaj dhe shkurtojini te shkronjat që u duhen gjuhëve tuaja. Për shqipen dhe anglishten mjaftojnë shkronjat latine, përfshirë ë dhe ç.
Pastaj slider-at. Një imazh i qartë dhe një mesazh i qartë zakonisht bëjnë më shumë se pesë që rrotullohen, dhe peshojnë shumë më pak.
Pas çdo ndryshimi, matni sërish me të njëjtën metodë dhe kontrolloni që formularët, menutë dhe veçoritë e tjera funksionojnë ende.
Zgjedhjet e hostimit
Ku dhe si shërbehet një faqe ndikon në sasinë e punës që shkakton çdo vizitë.
- Hostimi statik. Një faqe e ndërtuar që më parë në skedarë HTML, me një mjet si Hugo, nuk ka nevojë për pyetje në bazë të dhënash apo kod në server për çdo vizitë. Serveri vetëm dërgon skedarë.
- Ruajtja në memorie (caching). Skedarët që ndryshojnë rrallë, si stilet, skriptet, fontet dhe imazhet, mund t’i ruajë shfletuesi i vizitorit dhe t’i ripërdorë në faqen tjetër ose në vizitën tjetër. Jepuni këtyre skedarëve emra që ndryshojnë kur ndryshon përmbajtja, që përditësimet të arrijnë gjithsesi te njerëzit.
- Një CDN. Një rrjet shpërndarjeje përmbajtjeje mban kopje të skedarëve tuaj në serverë në shumë vende dhe i shërben çdo vizitorit nga një server afër tij. Shumë hoste statike e përfshijnë.
Hostimi statik nuk e bën vetvetiu një faqe të lehtë. Një faqe statike me imazhe të mëdha dhe skripte të rënda mbetet e rëndë. Por heq një shtresë të tërë pune nga çdo vizitë.
Pse ka rëndësi në rrjetet celulare
Në Shqipëri, si në shumë vende të tjera, njerëzit shpesh i hapin faqet nga telefoni me internet celular. Mbulimi dhe shpejtësia ndryshojnë sipas vendit dhe orës: qendra e qytetit, një fshat në kodra dhe një plazh plot në gusht janë kushte shumë të ndryshme. Shumë njerëz përdorin edhe paketa interneti me kufi mujor, ndaj çdo faqe e rëndë harxhon një pjesë të tyre.
Një faqe më e lehtë përballon më mirë këto kushte. Nuk garanton shpejtësi, por i jep çdo vizitori një pikënisje më të mirë, përfshirë ata me lidhjen më të dobët.
Dy projekte ku pesha ishte pjesë e mesazhit
Disa organizata kanë një arsye të veçantë për t’u kujdesur për peshën e faqes: puna e tyre ka të bëjë me koston mjedisore të teknologjisë.
Dirty Data Centers
Dirty Data Centers është një faqe fushate nga Aleanca Athena për ndikimin mjedisor të qendrave të mëdha të të dhënave në Shtetet e Bashkuara. E ndërtuam në vitin 2024 me Hugo, dhe hostohet në GitLab Pages.
Argumentet e fushatës janë shkruar si tekst me lidhje te burimet e tyre, ka një seksion për organizatat partnere, dhe një formular i përfshirë u mundëson mbështetësve të përgatitin një letër për vendimmarrësit. Ky formular është një skript i palës së tretë që ia vlen të mbahet, sepse letra është pikërisht veprimi për të cilin ekziston faqja. Një faqe që flet për kërkesat energjetike të informatikës nuk duhet të shtojë peshë të panevojshme vetë, dhe një faqe statike ku teksti vjen i pari e mban vëmendjen te argumentet.
Green Screen Coalition
Green Screen Coalition lidh drejtësinë klimatike me të drejtat digjitale, duke bashkuar financues dhe profesionistë në një rrjet të përbashkët. Faqen e ndërtuam në vitin 2023 me Hugo dhe Bootstrap, të hostuar në GitLab Pages, me temë të çelët dhe të errët.
Faqja prezanton fondin katalizator, bibliotekën e burimeve dhe blogun e koalicionit në dy gjuhë, me regjistrim në buletin për përditësime. Për një organizatë që merret me pasojat klimatike të teknologjisë, një faqe statike me strukturë të qartë i përshtatet temës.
Si e mbajmë të lehtë ueb.al
Të njëjtat rregulla i zbatojmë edhe në faqen tonë:
- Fontet. Fontet kryesore për tekstin dhe kodin janë dy fonte variabile, të hostuara nga ne si skedarë WOFF2 dhe të shkurtuara te shkronjat latine, që përfshijnë ë dhe ç.
- Imazhet. Imazhet e blogut i krijon Hugo në WebP, në disa gjerësi nga një skedar burim, me përmasat e caktuara që faqja të mos lëvizë gjatë ngarkimit. Imazhet poshtë ekranit të parë ngarkohen vetëm kur u afroheni.
- Pa analitikë. Faqja nuk ngarkon skript për analitikë, siç e thotë politika jonë e privatësisë. Dritarja e rezervimit me Cal.com ngarkohet vetëm kur zgjidhni të rezervoni një bisedë.
- Skripte sipas faqes. Skriptet për artikujt e blogut, kuizin dhe formularin e aplikimit për punë ngarkohen vetëm në faqet që i përdorin.
- Hostim statik. Faqja ndërtohet me Hugo, minifikohet dhe publikohet në GitHub Pages.
Në fund të çdo faqeje, pjesa e poshtme tregon sa peshon ajo faqe, e matur nga vetë shfletuesi juaj gjatë ngarkimit. Mund ta krahasoni me panelin e rrjetit dhe ta kontrolloni vetë punën tonë.
Një listë e shkurtër kontrolli
- Matni tri faqet tuaja më të vizituara dhe shënoni peshën dhe numrin e kërkesave.
- Gjeni skedarin më të madh në secilën dhe pyesni nëse duhet të jetë kaq i madh.
- Rendisni çdo skript të palëve të treta dhe hiqni ato që nuk i përdor askush.
- Kontrolloni nëse ndonjë video luhet vetë.
- Numëroni skedarët e fonteve.
- Matni sërish pas çdo ndryshimi.
Nëse doni ndihmë për të gjetur çfarë e rëndon faqen tuaj, shihni shembuj në portfolion tonë ose na dërgoni faqen tuaj.


